AARDKLOP 2016: “’n COCK en BULLshit storie.”

Deur: Richard Zajdlic, Richard Crowe
Met: Edwin van der Walt, Dean-John Smith
Regie: Marthinus Basson
Stel-, en kostuumontwerp: Marthinus Basson
Vertaal en verwerk deur: Quentin Krog, Geon Nel, Marthinus Basson
Vervaardiger: RAMINIDAM, Chris Pienaar
7 Oktober 2016, 15:00
Boys High

WAARSKUWING: INTRIGEBEDERWERS!

Hierdie teks is só kompleks en bied sóveel uitdagings aan twee jong akteurs, dat dit nie ’n wonder is dat Marthinus Basson dit weer op die planke bring nie, nadat dit tien jaar gelede met Quentin Krog en Neels van Jaarsveld by hierdie selfde kunstefees opgevoer is. Die teks speel af in die kleedkamer van ’n bokskryt. Hoewel die gehoor nie ’n boksgeveg self sien nie, sien ons die konfrontasie tussen TJ (Dean-John Smith), ’n semi-professionele bokser en sy beste vriend, Jaco (Edwin van der Walt) voor en na ’n belangrike geveg. In die proses word ingewikkelde vraagstukke rondom manlikheid en homososiale interaksie ondersoek. Homososiale interaksie verwys na die spektrum van verhoudings wat tussen twee mense van dieselfde geslag kan bestaan – van ’n homoseksuele verhouding tot ’n platoniese vriendskap. Hierdie term beklemtoon ook dat hierdie tipe interaksie nie noodwendig slegs die een of die ander is nie, maar stel voor dat seksualiteit vloeibaar is.

Dit is dan juis Jaco se homofobie en sy vermoede dat TJ gay is wat hierdie tema sterk uitlig. Binne ’n streng heteronormatiewe samelewing is die hegte vriendskap tussen TJ en Jaco slegs moontlik onder bepaalde voorwaardes. Hierdie voorwaardes sluit in dat albei mans baie beslis heteroseksueel is en dat hulle hul heteroseksualiteit en manlikheid herhaaldelik aan mekaar bewys. (Binne hierdie tipe opset is manlikheid natuurlik sinoniem met heteroseksualiteit.) Dit lei verder tot ’n situasie wat vir my geweldig teenstrydig is. Enige intimiteit en privaatheid buite die vriendskap word sterk ontmoedig – so word seksuele oorwinnings (seks is nooit meer as ’n verowering nie) tot in die fynste besonderheid gedeel en enige huiwering in hierdie verband is ’n groot taboe. Terselftertyd word daar dus aangedring op intimiteit binne die vriendskap in hierdie “bros before hoes” scenario. Dit is asof daar ’n behoefte aan seksuele intimiteit is tussen die twee vriende, en dat dit uitgeleef word in hierdie sogenaamde tentoonstellings van heteroseksuele manlikheid. Jaco ontsien dan ook geen grens van privaatheid in sy soeke om te bepaal of TJ gay is of nie.

Dus bied die teks fantastiese emosionele en fisiese uitdagings aan ’n akteur: om te oortuig as ’n semi-professionele bokser moet die akteur net so fiks en sterk wees as wat ’n bokser in daardie situasie sal wees. Hierdie twee akteurs het hulle uitstekend van die taak gekwyt. Dean-John Smith het obsoluut oortuig as ’n bokser en sy weerloosheid, terwyl Jaco niks ontsien om TJ se mees private en persoonlike geheime bloot te lê nie, was tasbaar. Ek was baie verbaas om te sien hoe grillerig Edwin van der Walt kan lyk. Hoewel hy al vantevore goeie vertolkings gelewer het in – onder andere “macbeth.slapeloos” (2014) – het hy hier met stywe, geskeurde klere en lang, teruggejelde hare, baie beslis weggebreek van skoongesig, Jacques Rynhardt-tipe rolle.

Die verhoogruimte is uitstekend gebruik. Die gehoor kry duidelik die gevoel dat hulle ’n testosteroongelade ruimte betree. Die feit dat die hele toneel binne hierdie ruimte afspeel, skep ook die idee dat die karakters vasgekeer word deur die samelewing, mekaar, en ook ander kragte van buite (soos die polisie wat op Jaco se spoor is na ’n straatgeveg). Wanneer die verhoog verdonker, soos byvoorbeeld wanneer TJ se boksgeveg aan die gang is, word die speelruimte slegs belig met ’n groen lig wat van die kant af inskyn. Dit sorg vir ’n onheilspellende atmosfeer. Tydens sekere konfrontasies tussen TJ en Jaco, speel Jaco met ’n stel veerpyltjies wat hy herhaaldelik in die vloer ingooi. Hy mik by tye baie naby aan TJ se voete, en dit verhoog die spanning van die hele produksie merkbaar. Hierdie produksie slaag baie goed daarin om die gehoor te laat met ’n gevoel van ongemak, nie slegs deur die swaar temas wat in die teks aangeraak word nie, maar ook deur elke aspek van die produksie.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s